Zespół Aspergera
Zespół Aspergera
Zespół Aspergera

Zespół Apsergera jest podtypem autyzmu i charakteryzuje się problemami w nawiązaniu oraz utrzymaniu relacji społecznych. W przeciwieństwie do innych zaburzeń autystycznych, zespół Aspergera odznacza się poprawnym rozwojem mowy i procesów poznawczych. Pacjenci z łagodniejszą odmianą choroby, uznawani są często nie za chorych, a za osoby inteligentne, trochę wycofane i po prostu oryginalne.

MP
Autor: Maja Polak 27 lip 2021 / / Edycja: Iza Kołodziejczyk
Kategoria: zdrowie
Tagi:
zaburzenie
zespół aspergera
relacja
empatia
schemat

Ogólna definicja Aspergera

Zespół Aspergera jest jednostką chorobową o złożonej etiologii. W porównaniu z innymi zaburzeniami ze spektrum autyzmu, ta choroba objawia się na zakłóceniu umiejętności społecznych i słabej koordynacji, a nie na ograniczeniu rozwoju mentalnego. U chorych nie występuje zazwyczaj spadek poziomu inteligencji ani opóźnienie rozwoju. Nieprawidłowości występują między innymi w płatach czołowych oraz skroniowych, w móżdżku oraz układzie limbicznym. Początkowe etapy schorzenia widać już po trzecim roku życia. Do towarzyszących zaburzeń neuropsychiatrycznych, należą między innymi: depresja, ADHD, syndrom Touretta, nerwica natręctw oraz fobie. Zespół Aspergera został pierwszy raz opisany przez austriackiego pediatrę Hansa Aspergara w latach czterdziestych ubiegłego wieku.

Objawy

Zmiany w mózgu chorego obejmują zarówno istotę szarą, jak i białą. Badania wykazały nieprawidłowości w objętości hipokampa, ciała migdałowatego oraz przedniej części kory zakrętu obręczy. Wszystkie nieprawidłowości w anatomii bądź strukturze mózgu, są powodem zaburzeń poznawczych występujących u pacjentów. Przyczyniają się one między innymi do trudności w modulowaniu odpowiedzi emocjonalnej oraz adaptacji społecznej. Ponadto zmiany strukturalne można również zaobserwować w płatach potylicznych oraz w obszarach, które są odpowiedzialne za rozumowanie przestrzenne i wizualne. Upośledzone zostają wówczas percepcja i kontekstowa komunikacja niewerbalna w postaci zaburzenia gestykulacji, mimiki oraz postawy ciała. Nasilenie objawów następuje w okresie nastoletnim. Młody człowiek nie potrafi dostosować się do interakcji z rówieśnikami i nie jest w stanie zrozumieć ich zachowań. Charakterystyczne jest przeprowadzanie długich, wręcz obsesyjnych rozmów, uwzględniających wszystko w najmniejszych szczegółach. Dodatkowo chory zachowuje się ekscentrycznie i utrzymuje skrajny kontakt wzrokowy. Osoby te posługują się suchymi faktami i bardzo szczegółowymi informacjami. Trudność w zrozumieniu kontekstu wypowiedzi i sytuacji społecznych sprawia, że osoby chore wydają się być chłodne w obyciu i samolubne. Mają one trudności ze zrozumieniem pojęć ogólnie przyjętych w społeczeństwie. Dotyczy to głównie empatii oraz stosowności słów wypowiadanych w trakcie rozmowy. Zainteresowania chorego są dosyć ograniczone, a on sam nie czuje potrzeby dzielenia się nimi z innymi ludźmi. Jego zachowania są powtarzalne i stereotypowe, gdyż działanie w taki sposób postrzega jako rozsądne i właściwe.

Diagnoza

Identyfikacja zespołu Aspergera jest wyjątkowo trudna, a jest to spowodowane głównie brakiem znormalizowanego testu diagnostycznego. Diagnoza przebiega dwuetapowo. Pierwszy etap obejmuje badania przesiewowe i regularne kontrole u lekarza rodzinnego. Wywiad polega na zadawaniu dziecku pytań otwartych o relacje z rodziną i przyjaciółmi, zainteresowania oraz umiejętność zrozumienia intencji innych ludzi. Jeżeli rozmowy i obserwacja pacjenta wskazują na nieprawidłowości w zachowaniu, lekarz kieruje dziecko do grupy specjalistów. Ze względu na złożoność tej jednostki chorobowej i trudność w odróżnieniu jej od innych zaburzeń, zespół Aspergera powinien być zdiagnozowany przez psychiatrę lub psychoterapeutę, biegłych w swojej profesji. W celu rozpoznania należy wziąć pod uwagę podstawy psychopatologiczne oraz dokładną historię zarówno medyczną, jak i psychiatryczną. W trakcie drugiego etapu następuje szczegółowa diagnoza obejmująca szereg kwestionariuszy dotyczących Badania Widma Autyzmu oraz samego Zespołu Aspergera.

Brak diagnozy

Osoby cierpiące na Zespół Aspergera często nie są zdiagnozowane. Jest to spowodowane przede wszystkim występującą u chorych średnią lub nawet ponadprzeciętną inteligencją, która pomaga im ukryć swoją chorobę. Do pewnego stopnia taki człowiek może za pomocą obserwacji wyraźnych reguł społecznych, nauczyć się „schematu” w jakim żyje. Wielu ludzi dotkniętych tym zaburzeniem jest w stanie żyć samodzielnie, a duża część z nich ma wykształcenie wyższe i deklaruje przebywanie w intymnej relacji. Do pewnego momentu funkcjonowanie według obserwowanych schematów, jest w stanie dać pacjentowi poczucie przynależności do grupy i w pewnym sensie obraz życia przeciętnego człowieka. Problem pojawia się, gdy chory doświadcza przełomowego momentu w swoim życiu, takiego jak opuszczenie domu rodzicielskiego, zmiana zawodu czy pierwsza próba nawiązania bliższej relacji o charakterze intymnym. Takie sytuacje powodują u aspergerowców rozwój chorób towarzyszących, między innymi depresji i zaburzeń lękowych.

Leczenie

Nie każdy przypadek zespołu Aspergera wymaga leczenia. Właściwie jest to choroba, na którą nie wynaleziono lekarstwa, natomiast bardzo ważne jest leczenie chorób współistniejących. Terapia polega na omawianiu percepcji społecznej i nauce rozwiązywania problemów w sytuacjach codziennych. Terapeuci za pomocą konkretnych przykładów z życia chorych, pomagają przeprowadzić analizę zdarzenia oraz zrozumieć przyczyny konkretnych zachowań i towarzyszących im frustracji. 

Pomimo iż bez wątpienia zespół Aspergera jest zaburzeniem, osoby nim dotknięte możemy spotkać codziennie na ulicy, nie zdając sobie z tego sprawy. Żyją wśród nas jako ekscentrycy, często poza społecznością, co wbrew pozorom wcale im nie przeszkadza.